قرآن مجيد، تنها نسخه شفابخش جان‏هاى دردمند بشر امروز و حلقه اتصال آسمان و زمين و بنده خاكى با حضرت حق است كه جاودانه‏ترين سند وحيانى در طول تاريخ وحى و پيامبرى به شمار مى‏رود و انسان را از گمراهى، تباهى، غفلت، خرافات و جهالت، نجات داده، به سرچشمه‏هاى زلال حيات طيبه، آرامش و حقيقت، رهنمون مى‏سازد.
يكى از بزرگ‏ترين بدبختى‏هاى انسان معاصر، دورافتادگى از مرز ملكوت و وابستگى به حيات حيوانى و مادى و قطع ارتباط با دستورات نجات‏بخش الهى است. اگر با ديده دقت، انسان سرگردان امروز را به نظاره بنشينيم، به يقين درمى‏يابيم كه وى از سويى مورد هجوم بى‏خردان ناآشنا با مبانى و مفاهيم ملكوتى قرار گرفته كه او را مادى صرف مى‏دانند و از سويى ديگر، مورد تهاجم گروهى است كه آرامش و سكون را از وى ربوده‏اند و او را در بحرانى از سرگشتگى، گمراهى، طغيان و عصيان رها ساخته‏اند؛ به جاى درمان، بر درد او افزوده‏اند و به جاى آرامش، جنگ و نزاع درونى و بيرونى را براى او به ارمغان آورده‏اند.
اينك معنويت، اين گم‏شده در غبارها و جنجال‏آفرينى‏هاى حيات امروزى بشر است كه بايد با چراغ فروزان ارمغان آخرين رسول الهى كه اعجاز شكست‏ناپذير و هماره جاويدان براى واجدان وجدان‏هاى بيدار و بيمار است، از اين زنگارگرفتگى و كدورت‏ها رهايى يابد و به مرزهاى عزت، تعالى، نيايش و آرامش متصل شود. باشد تا اين راه رهايى و پيام جاودانى، بهتر و شفاف‏تر در دسترس جان‏هاى تشنه و روان‏هاى منتظر قرار گيرد.
براى انس با قرآن مجيد، بايد نكاتى را توجه داشت كه اميد است براى همه علاقه‏مندان، راهى باشد تا هميشه در محضر قرآن مجيد حضور داشته باشند. اين نكات عبارتند از:
1. در حال تلاوت قرآن، طهارت و وضو داشته باشد؛ اگر چه سفارش شده است كه در همه حال، طاهر بوده، وضو داشته باشيد؛ هميشه باوضو بودن، براى قلب، نورانيت مى‏آورد.
2. ابتدا دهان را مسواك كنيد و بعد، آيات قرآن را تلاوت نماييد؛ چون دهان انسان، مجراى بهترين سخنان مى‏شود، پس بايد خوشبو و پاكيزه باشد.
3. با صوت زيبا و دلنشين و به صورت ترتيل، قرآن را تلاوت كنيد. خواندن قرآن مجيد به صوت زيبا، غير از خواندن با آواز است؛ اگر چه متأسفانه امروز، خواندن به آواز، ترويج داده مى‏شود؛ در حالى كه ما در دستورات دينى چنين سفارشى نداريم؛ بلكه خواندن به روش ترتيل، سفارش شده است.
4. قرآن را با صوت محزون و اندوهگين تلاوت كنيد. امام على عليه‏السلام در نهج البلاغه مى‏فرمايد: «و اما الليل فصافون اقدامهم تالين لاجزاء القرآن و يستثيرون به دواء دائهم».1
5. در حال تلاوت، با ادب و آرامش و رو به قبله باشيد.
6. از روى قرآن مجيد تلاوت كرده، به آن نگاه كنيد؛ حتى اگر آيات را از حفظ هم مى‏دانيد، خواندن از روى قرآن و نگاه در آن، ثواب بيشترى دارد.
7. قبل از شروع به تلاوت قرآن، استعاذه كنيد؛ يعنى «اعوذ بالله من الشيطان الرجيم» بگوييد؛ «فاذا قرأت القرآن فاستعذ بالله من الشيطان الرجيم».2
8. بعد از استعاذه، «بسم الله الرحمن الرحيم» بگوييد.
9. به هنگام تلاوت قرآن، به چيز ديگرى فكر نكنيد و متوجه آيات باشيد.
10. تدبر در آيات قرآن داشته باشيد كه در اين صورت، از انوار، هدايت‏ها، حقايق و معارف، بهره‏مند خواهيد شد.3
11. يكى ديگر از آداب قرائت قرآن، تطبيق آيات با حال خويش است و اين كه در هر آيه از آياتى كه تلاوت مى‏كنيد، مفهوم آن را با خود منطبق كنيد و نقصان و كاستى خويش را بدان مرتفع سازيد.4
12. هنگام تلاوت به اين توجه داشته باشيد كه كلام حضرت حق است و عظمت آن، چنان است كه اگر بر كوه‏ها نازل مى‏شد، كوه‏ها متلاشى مى‏شد؛ «لو انزلنا هذا القرآن على جبل لرأيته خاشعاً متصدعاً من خشية الله».5 توجه به عظمت قرآن مجيد، موجب نورانيت دل و حيات باطنى مى‏شود.6
13. تلاوت قرآن مجيد را در سحرگاهان و شامگاهان به طور منظم انجام دهيد. اگر وقتى چون اواخر شب و ما بين الطلوعين، بعد از فريضه صبح را براى اين كار اختصاص دهيد خيلى بهتر است.7
14. روزانه حداقل 50 آيه از آيات قرآن را تلاوت كنيد.8
15. تلاوت قرآن را براى خويش به صورت عادت درآوريد «كسى كه خود را به قرائت آيات و اسماى الهى عادت دهد، كم‏كم قلب او صورت ذكرى و آيه‏اى به خود مى‏گيرد و باطن ذات او، محقق به ذكرالله، اسم‏الله و آيةالله مى‏شود».9
16. قرائت بدون فهم هم تأثيرگذار است و باعث دورى از وسوسه شيطان مى‏شود؛ پس به بهانه عدم فهم آيات، نبايد تلاوت قرآن را رها كرد. امام خمينى مى‏فرمايد: «فرزندم! تصور نكن قرائت بدون معرفت، اثرى ندارد كه اين، وسوسه شيطان است. اين كتاب، از طرف محبوب است براى تو و براى همه و نامه محبوب، محبوب است؛ اگر چه عاشق و محب، مفاد آن را نداند و با اين انگيزه، حب محبوب كه كمال مطلوب است، به سراغت آيد و شايد كه دست گيرد».10
17. تلاش كنيد تا با اخلاص، به تلاوت قرآن بپردازيد.
18. براى رسيدن به فهم و معرفت درست از آيات قرآن مجيد، علاوه بر موارد فوق، بايستى موانع انس با قرآن را از ميان برداشت كه عبارتند از خودبينى، دوستى دنيا، گناه و رذايل اخلاقى، وسوسه‏هاى شيطانى، هواهاى نفسانى و...
ميان عاشق و معشوق هيچ حائل نيست‏
تو خود حجاب خودى حافظ از ميان برخيز

1. نهج البلاغه، خطبه 193 (خطبه متقين).
2.نحل، آيه 98.
3. امام خمينى، چهل حديث، ص 499 و 500.
4. امام خمينى، آداب الصلاة، ص 206.
5. حشر، آيه 20.
6. امام خمينى، آداب الصلوة، ص 182.
7. امام خمينى، شرح حديث عقل و جهل، ص 73.
8. محمد شجاعى، مقالات، ج 3، ص 105.
9. امام خمينى، آداب الصلوة، ص 216.
10. امام خمينى، جلوه‏هاى رحمانى، ص 26.
 |